Fatih Sultan KAR


ÇAYCININ SESİ ÇAY ÜRETİCİSİNİN CAVİT AMCASI RİZE GÜNDOĞDU KALAMOZ'LU (AKPINAR) CAVİT ÖZGÜR

e-mail: fatihsultan.kar@gmail.com - Web: fatihsultankar.com


    1920 yı­lın­da Rize'nin Ak­pı­nar Köyü’nde dün­ya­ya geldi. An­ne­si­nin adı Fatma, ba­ba­sı­nın adı Ahmet'tir. 11 Mayıs 2000 yı­lın­da ha­ya­ta göz­le­ri­ni yumdu. Ömrü çay ta­rı­mı­nın ge­li­şi­mi­ne, çay üre­ti­ci­le­ri­nin so­run­la­rı­nın gi­de­ril­me­si­ne adadı. Ga­ze­te­ci­lik yıl­la­rım­da ta­nış­ma soh­bet etme, tav­si­ye­le­ri­ni din­le­me im­kâ­nı bul­du­ğum için çok şans­lı­yım.
CAVİT AMCA KELİME­LE­RE SIĞ­MAZ
    Cavit Amca ile bizi Ga­ze­te­ci ar­ka­da­şım Ömer Şan ta­nış­tır­dı. Şan “bir mem­le­ket sev­da­lı­sı, çayın ve çay­cı­nın sesi, ku­la­ğı ve dahi ne­fe­ri” ola­rak ta­nım­la­dı­ğı Cavit am­ca­nı­zı bakın nasıl an­la­tı­yor: Çaya dair ha­ber­le­rin pe­şin­de koş­tu­rup, arada ufak araş­tır­ma ve ma­ka­le­ler ha­zır­lar­ken buldu beni, ta­nış­tık! Sa­de­ce, ben 'Cavit Özgür' dedi. Sene kaç bil­mi­yo­rum. Son­ra­sı malum. Basın top­lan­tı­la­rın­da, çaya dair prog­ram­lar­da, geç­mi­şe dair söy­le­şi­ler­de ço­ğun­luk­la be­ra­ber­dik. Şim­di­ler­de bi­ri­le­ri­nin ken­di­ne emek biç­ti­ği Ri­ze-Art­vin Ha­va­li­ma­nı pro­je­si­nin 1960 yıl­lar­da­ki, mer­hum ar­zu­hal­ci Ka­yık­çı Dayı ile ça­lış­ma­la­rı­nı, Rize-İspir Er­zu­rum yo­lu­na dair ilk ça­lış­ma­la­rı ve San­dık­çı Şükrü'nün des­ta­nı ile İpsiz Recep'in 'ip­siz­li­ği­ni' de Cavit Amca'dan öğ­ren­dim. Mer­hum Cafer Tay­yar Tuzcu ile de denk ge­lin­ce hep es­ki­yi anar­dık... Şimdi ise biz on­la­rı anı­yo­ruz. Ne olur­sa olsun sığ­mı­yor ke­li­me­le­re!.. Hele de bugün ya­şa­nan­la­ra ba­kın­ca. Taze çay ko­ku­su­nu içi­ni­ze çe­kin­ce Cavit Am­ca­nın eme­ği­nin tadı gelir gen­zi­ni­ze, ta­nı­ma­dı­ğı­nız için an­lam­lan­dı­ra­maz­sı­nız! Ver­di­ği mü­ca­de­le, yaz­dık­la­rı ve yap­tık­la­rı an­la­tıl­ma­lı bu­gü­ne ve ge­le­ce­ğe… Has­ta­lan­dı­ğın­da ve 11 Mayıs'ta Rize'de de­ğil­dim. Bir kez zi­ya­ret ede­bil­dim, kısa söy­leş­tik. Şimdi O, hala köy­dey­miş, yaş­lı­lık ne­de­niy­le kente ine­mi­yor gibi ge­li­yor! Say­gıy­la anı­yo­rum. Ruhu şad, me­kâ­nı cen­net olsun!
MEM­LE­KET VE ÇAY DA­VA­SI­NA ADA­NAN BİR ÖMÜR
    İsmi Rize Çay ile bir­lik­te anı­lan ve Rize Çay ta­rı­mı­na ön­cü­lük eden Zihni Derin bütün alt ya­pı­la­rı ha­zır­la­dık­tan sonra 1938 yı­lın­da Rize ve çev­re­sin­de ku­ru­la­cak Zirai Teş­ki­la­tı­nın ba­şı­na ko­or­di­na­tör ola­rak ata­nır. Ar­ka­daş­la­rıy­la bir­lik­te Çay ta­rı­mı­na ya­ban­cı olan Ri­ze­li­le­rin te­red­düt­le­ri­ni gi­der­mek on­la­rı çay ta­rı­mı­na yön­len­dir­mek için Rize’yi köy köy do­la­şır. Ko­nuş­ma­lar yapar. Bu ko­nuş­ma­la­rın bi­rin­de Derin et­ra­fın­da top­la­na n genç­le­re çay it­ha­la­tı­nın ül­ke­mi­ze yük­le­di­ği eko­no­mik yük­ten bah­se­de­rek “Biz çayı dı­şa­rı­dan ithal edi­yo­ruz ve kar­şı­lı­ğın­da ha­zi­ne­den ki­lo­lar­da altın ve­ri­yo­ruz. Eğer bu çayı biz bu yö­re­de ye­tiş­ti­rir­sek her yıl ki­lo­lar­ca altın ha­zi­ne­miz de ka­la­cak­tır” der. Ko­nuş­ma­yı din­le­yen­ler ara­sın­da Cavit Özgür de var­dır. Zi­ra­at Mü­hen­di­si Zihni Derin ile ta­nı­şır. Söz­ler­den çok et­ki­le­nir. Ve öm­rü­nün geri kalan alt­mış yı­lı­nı mem­le­ket ve çay da­va­sı­na çay adar.
YIL­MA­DAN YO­RUL­MA­DAN ÇAYI SA­VUN­DU
    Çay­cı­nın ve çayın so­run­la­rı­nı çe­şit­li ga­ze­te­ler­de ya­zı­la­rı ile dile ge­tir­di. 1953 yı­lın­da İstan­bul’da Sinan Mat­ba­ası’nda Çay­cı­nın Sesi isim­li bir ki­tap­çık ya­yın­lar ve üc­ret­siz da­ğı­tı­mı­nı sağ­lar. Ki­ta­bın alt baş­lık is­mi­ni “İnki­şa­fa (ge­li­şim) mı? İnkı­ra­za mı (çöküş) mı? Gi­di­yor. Tekel ve Zi­ra­at Ba­kan­la­rı­na ithaf olu­nur” şek­lin­de ha­zır­lar. 1970 yı­lın­da yine İstan­bul’da Al­pas­lan Mat­ba­ası’nda Çay­cı­nın Sesi isim­li bir ki­tap­çık se­ri­si­nin ye­ni­si­ni ya­yın­lar ve yine üc­ret­siz da­ğı­tı­mı­nı sağ­lar. Bu kez ki­ta­bın alt baş­lık is­mi­ni “Yeşil Al­tı­nın Kara Ta­li­hi- Bi­raz­da biz ko­nu­şa­lım şek­lin­de ha­zır­lar. 1972 yı­lın­da ise Çay­cı­nın Sesi ki­tap­çık se­ri­si­nin ye­ni­sin­de Rize ça­yı­nın dün­ya­nın en ka­li­te­li çay ol­du­ğu­nu dile ge­ti­ren İngi­liz pro­fe­sör­le­ri ra­por­la­rı ile bel­ge­le­ri ile or­ta­ya koy­muş­tur.
MEM­LE­KETİMİZE FAY­DA­SI ÇOK­TUR / UNUT­MAK OLMAZ
    2-7 Kasım 1981 ta­rih­le­ri ara­sın­da ger­çek­leş­ti­ri­len İkinci İzmir İkti­sat Kong­re­si'ne Rize Zi­ra­at Odası tem­sil­ci­si ola­rak ka­tıl­mış Ata­türk'ün tarım po­li­ti­ka­sı ko­nu­sun­da­ki di­rek­tif­le­ri­ni bil­di­ri­de sun­muş­tur. İki dönem (1. Dönem 1961 in­kı­lap yıl­la­rı - ikin­ci dönem 1978 / 1984 yıl­la­rı arası) Ak­pı­nar Köyü Muh­tar­lı­ğı yap­mış­tır. Öm­rü­nün son ne­fe­si­ne kadar çay da­va­sı­nı sa­vun­muş ve çay da­va­sı­nın sa­hip­le­nil­me­si­ni is­te­miş­tir.
GEÇMİŞE BÜYÜK VE­FA­SI VARDI
    Sa­de­ce çayın so­run­la­rı ile il­gi­len­mek­le kal­ma­mış, ta­ri­hi de­ğer­le­rin or­ta­ya çık­ma­sı­na ön­cü­lük et­miş­tir. Rize Vakfı Baş­ka­nı Orhan Ke­çe­li ön­cü­lü­ğün­de vakıf ta­ra­fın­dan İpsiz Recep'in Rize Be­le­di­ye Parkı'nda hey­ke­li­nin di­kil­me­si­ni ko­nu­sun­da des­tek ver­miş­tir. Ve yine Mec­lis-i Me­bu­san mil­let­ve­ki­li Ak­pı­nar­lı mü­hen­dis Osman beyin ba­ba­sı Rize Be­le­di­ye baş­kan­la­rın­dan Tev­fik Efen­di'nin mezar taşı ki­ta­be­sin­de eski ya­zıy­la yaz­dır­dı­ğı mil­let için çalış kar­şı­lık bek­le­me yap­tı­ğın işten haz du­yar­san en büyük mü­kâ­fa­tın budur sö­zü­nü Türk­çe­ye çe­vi­re­rek Ak­pı­nar kah­ve­sin­de ser­gi­le­miş­tir. Rize muh­tar­lar Der­ne­ği, Çay Üre­ti­ci­le­ri Der­ne­ği ve Ak­pı­nar Kuran Kursu Der­ne­ği'nin ku­rul­ma­sın­da ön­cü­lük et­miş­tir.
    İki erkek altı kız top­lam sekiz çocuk sa­hi­bi olan Cavit am­ca­mız Kasım 1999'da ya­ka­lan­dı pros­tat kan­se­ri­ne yenik düş­müş, 11 Mayıs 2000 ta­ri­hin­de 80 ya­şın­da ebedi âleme göç et­miş­tir. Allah (cc) rah­met ey­le­sin. Me­kâ­nı cen­net olsun…Bil­gi­ler için Ga­ze­te­ci ar­ka­da­şım Ömer Şan’a, ço­cuk­la­rı Cavit Özgür’un Receb Özgür (Emek­li Öğ­ret­men) ve Öner Özgür’e (Dev­let De­mir­yol­la­rı Genel Müdür Yar­dım­cı­sı) te­şek­kür ede­rim.