CUMHURİYET'İN 100. YILI ANISINA ÇAY GELDİ RİZE ŞEN OLDU ÇAYA GÖNÜL VERENLER VE ÇAYKUR GENEL MÜDÜRLERİ

 Çayın Rize’ye ge­li­şiy­le Ri­ze­li­nin ha­ya­tı­nı de­ğiş­ti­rir. Do­ğuş­tan gur­bet­çi olan halk, bir kur­tu­luş ümidi ola­rak sa­rı­lır çaya. Dağ, taş gi­zem­li yeşil yap­ra­ğın bü­yü­süy­le kap­la­nın­ca iklim de­ği­şir. Bu de­ği­şi­me kat­kı­sı olan­la­rı unut­mak olmaz. Çaya gönül veren omuz veren o güzel in­san­la­rı ha­tır­lat­mak ga­ye­siy­le iki bö­lüm­den olu­şan bu ça­lış­ma­yı ha­zır­la­dım.
So­nu­na da ku­ru­lu­şun­dan gö­nü­mü­ze ÇAY­KUR Genel Mü­dür­le­ri­nin por­te­le­ri­ni ek­le­dim. Çaya gönül veren isim­le­ri al­fa­be­tik sı­ra­ya, ÇAY­KUR Genel Mü­dür­le­ri­ni kro­no­lo­jik sı­ra­ya göre ha­zır­la­dım. Ön­ce­lik Rize.
Bu ça­lış­ma­yı ha­zır­lar­ken;
* Ve­li­köy Çay Fab­ri­ka­sı’ndan bekçi ola­rak ça­lı­şan çey­rek asır­lık me­sa­isin­de de­vam­sız­lı­ğı ol­ma­yan me­sa­isi­ni kut­sal bilen Babam Ahmet Kar’ı
* Çay fi­dan­lı­ğı­nın fab­ri­kas­yo­na dö­nüş­tür­me­si için Sov­yet­ler’e memur gön­de­ril­me­si­ne karar veren Gazi Mus­ta­fa Kemal Ata­türk’ü
*İlk çay fab­ri­ka­sın­da fen me­mu­ru, müdür ve çay teş­ki­la­tın­da daire baş­ka­nı ola­rak görev yapan Ahmet Tosun’u
* Rize ve ha­va­li­sin­de çay ye­tiş­ti­ri­le­bi­le­ce­ği­ni tes­pit eden ve du­ru­mu "Şi­ma­li Şarki Ana­do­lu ve Kaf­kas­ya´da Tet­ki­ka­tı Zi­ra­iye" adlı bir ra­por­la İkti­sat Ve­kâ­le­ti’ne (Ba­kan­lı­ğı´na) bil­di­ren Ali Rıza Erten’i
* Tür­ki­ye’de çay ta­rı­mı­nın yer­leş­me­si ve yay­gın­laş­ma­sı için çaba gös­te­ren, TÜBİTAK bilim ödülü sa­hi­bi Asım Zih­ni­oğ­lu’nu
*Gerek ÇAY­KUR ve ge­rek­çe çay­cı­nın hak­la­rı­nın sa­vu­nul­ma­sın­da ça­ba­lar gös­te­ren Azmi Kan­de­mir’i
*Çay­cı­nın hay­kı­ran sesi Cavit Özgür’ü
*Çay ta­rı­mı­nın ka­nun­laş­ma­sı­na ön­cü­lük eden Ekrem Rize ve Esat Özo­ğuz’u
*Rize Zi­ra­at Odası Ku­ru­cu­su ve ilk baş­ka­nı Hilmi Somay’ı
*1924 yı­lın­da çay ta­rı­mı­nın ge­liş­ti­ril­me­si mü­ca­de­le­si­ne Zihni Derin ile baş­la­yıp 53 yıl hiz­met veren Hızır Nurik’i
*ÇAY­KUR’daki hiz­met­le­ri ve bi­lim­sel ça­lış­ma­la­rıy­la iz bı­ra­kan Dr. Hülya Mah­mu­toğ­lu’nu
*15 Tem­muz 1947­ta­ri­hin­de Rize’de ilk çay fab­ri­ka­sı­nı açan İsmet İnönü’yü
*Öm­rü­nün kırk yı­lı­nı çay ta­rı­mı­na ada­yan İzzet Ateş’i
* Çay Ens­ti­tü­sün­de 21 yıl ke­sin­ti­siz hiz­met veren Kazım Kar­tal’ı
*Zi­ra­at ve Bahçe kül­tür­le­ri mü­dü­rü ola­rak Zi­ra­at Bah­çe­sin­de çe­şit­li ürün­ler ye­tiş­ti­ril­me­si­ne ön­cü­lük eden Kemal Atil­la’yı
*Her alan­da ol­du­ğu gibi çay ta­rı­mı­nın ge­li­şi­min­de de ön ayak olan Meh­met Ma­ta­ra­cı’yı
*ÇAY­KUR’da ba­şa­rı­lı ça­lış­ma­la­rı ya­nın­da çaya gönül veren in­san­la­rı bulup on­lar­la söy­le­şi­ler yapan, güzel bir vefa ör­ne­ği ser­gi­le­yen Dr. Mu­har­rem Öksüz’ü*Çay ta­rı­mı­nın yay­gın­laş­tı­rıl­ma­sı mü­ca­de­le­sin­de Zihni Derin’in ya­nın­da ça­lı­şan Murat Zırh’ı
*Ki­tap­la­rı ile Rize ça­yı­na katkı veren Dr. Mus­ta­fa Duman’ı
* 1912 yı­lın­da Batum´dan ge­tir­di­ği çay to­hum­la­rı­nı evi­nin bah­çe­si­ne eke­rek Rize´de ilk çay üre­tim de­ne­me­si­ni yapan Mus­ta­fa Hu­lu­si Ka­ra­de­niz’i
*Uzun yıl­lar Rize Ziaat Odası Baş­kan­lı­ğı yapan, Ri­ze­li­le­rin Mu­hit­tin Ağa­be­yi Mu­hit­tin Türüt’ü
*Bi­lim­sel ça­lış­ma­la­rı ve ki­tap­la­rıy­la çaya katkı sağ­la­yan Prof. Dr. Nuray Mü­cel­la Müf­tü­oğ­lu’nu
*Çay de­nin­ce mut­la­ka söy­le­necek bir sözü olan Nu­ret­tin Ke­pe­nek’i
*Rize Sen­di­ka­cı­lı­ğı­nın du­aye­ni Ömer Rahmi Ra­kı­cı’yı
*İkti­dar Par­ti­si il baş­ka­nı ola­rak ilk çay ka­nu­nun ha­zır­lan­ma­sı ve çık­ma­sın­da büyük kat­kı­sı olan Sa­det­tin Türüt’ü
*Ha­şe­re ve za­rar­lı bö­cek­ler­le mü­ca­de­le için sa­ba­hın ka­ran­lı­ğın­da böl­ge­yi köy köy do­la­şan Rize ça­yı­na büyük kat­kı­la­rı olan Salih Yıl­maz’ı
*Çay ta­rı­mı­nın ge­li­şi­mi­ne kat­kı­la­rı olan Se­la­hat­tin Türüt’ü
*Yap­tı­ğı ça­lış­ma ile çay ta­rı­mı­nın ye­ni­den baş­la­ma­sı sebep olan, Çay İkti­sa­di­ya­tı ki­ta­bı­nın ya­za­rı Prof. Dr. Şev­ket Raşit Ha­ti­poğ­lu’nu
*Çay ma­ka­sı­nın ser­best bı­ra­kıl­ma­sı­nı sağ­la­ya­rak çay top­la­ma işini kolay hale ge­ti­ren ÇAY­KUR’a, çay üre­ti­ci­si­ne büyük kat­kı­la­rı olan Tun­cay Ma­ta­ra­cı’yı
*Türk çay­cı­lı­ğı­nın ba­ba­sı Zihni Derin’i ha­tır­lat­mak gü­zel­lik­le­ri­ni ha­tır­lat­mak, ha­yat­ta ol­ma­yan­la­rı rah­met­le anmak yâd etmek is­te­dik.

ÇAY GELDİ RİZE ŞEN OLDU
Bizim Ri­ze­li yıl­lar­ca gur­bet elde has­ret çekti
Çay ge­lin­ce mem­le­ke­te “Derin” bir oh di­ye­cek­ti

İlk tohum orda atıl­dı başı sisli Garal dağı
Yurda ser­ma­ye ka­tıl­dı baş­la­dı ge­liş­me çağı

Geçim dardı, kıt­lık vardı halkı bir he­ye­can sardı
Gitti mısır, man­da­li­na ye­ri­ni yeşil çay aldı

Rize çayı, Türk’ün çayı şanı tuttu dün­ya­yı
Unu­tul­maz Zihni Derin çok bü­yük­tür onun payı

İnönü attı te­me­li Rize kal­kın­sın emeli
Çay ta­rı­mı­na hız verdi ona rah­met gön­der­me­li

Çay bah­çe­si, alım yeri her saf­ha­sı alın teri
Bizim yeşil Rize oldu dün­ya­da çayın li­de­ri