PANDEMİNİN HAYATIMIZA KAZANDIRDIĞI SOSYAL MESAFE

    İki yılı aş­kın­dır, maske, me­sa­fe ve te­miz­lik uyarı ve slo­ga­nıy­la ya­şa­ma zor­luk­la­rı­nın so­nu­na doğru yak­laş­mış bu­lu­nu­yo­ruz. Sos­yal me­sa­fe vi­rü­sün bu­laş­ma fır­sat­la­rı­nı azalt­mak için hasta in­san­la­rın sağ­lık­lı in­san­lar­la yakın te­ma­sa gir­me­si­ni ön­le­me­yi amaç­la­yan bir halk sağ­lı­ğı uy­gu­la­ma­sı. Grup­la ya­pı­lan et­kin­lik­le­rin ip­ta­li, ka­mu­sal alan­la­rı ka­pat­ma gibi büyük öl­çek­li ön­lem­le­rin yanı sıra bi­rey­sel ola­rak da ka­la­ba­lık­lar­dan ka­çın­mak için ki­şi­sel ka­rar­la­rı kap­sa­ya­bi­li­yor.
    Bilim in­san­la­rı Co­ro­na Virüs ta­şı­yan bir ki­şi­nin vi­rü­sü or­ta­la­ma 3,3 ki­şi­ye bu­laş­tır­dı­ğı­nı tah­min edi­yor. Bu sayı ar­tı­yor ola­bi­lir ki bir de Süper Ta­şı­yı­cı­lar var. Bu ne­den­le Dünya Sağ­lık Ör­gü­tü müm­kün ol­du­ğun­ca evden dı­şa­rı çık­ma­ma­yı; en az 1 met­re­lik me­sa­fe­yi ko­ru­ma­yı öne­ri­yor. Kimi uz­man­lar bu me­sa­fe için 2 metre uya­rı­sı ya­pı­yor.
    Sos­yal Me­sa­fe kav­ra­mı Ko­vid-19 ko­ro­na virüs ile bir­lik­te ha­ya­tı­mı­za giren ve sal­gın ko­nu­sun­da en önem­li st­ra­te­ji­ler­den bi­ri­dir. Bu kav­ram ta­bi­at­ta­ki diğer can­lı­lar ara­sın­da da bu­la­şı­cı has­ta­lık­la­rın ya­yıl­ma­sı­nı ön­le­mek için kul­la­nıl­dı­ğı or­ta­ya çıktı. Sci­en­ce isim­li bilim der­gi­sin­de ya­yın­la­nan “In­fec­ti­o­us di­se­ases and so­ci­al dis­tan­cing in na­tu­re” (Ta­bi­at­ta Bu­la­şı­cı Has­ta­lık­lar ve Sos­yal Me­sa­fe) ma­ka­le­sin­de ta­bi­at­ta gö­rü­len bu­la­şı­cı has­ta­lık­lar son­ra­sı hay­van­la­rın nasıl ha­re­ket et­ti­ği ör­nek­ler­le açık­lan­dı.
    Bö­cek­le­re bazı has­ta­lık ya­pı­cı man­tar­lar ya­pış­tık­tan 15 da­ki­ka sonra henüz has­ta­lık her­han­gi bir be­lir­ti gös­ter­me­den bu bö­cek­le­rin yu­va­da­ki diğer bö­cek­ler­den uzak­laş­ma eği­lim­le­ri ol­du­ğu göz­len­miş­tir. Bu du­rum­da bö­cek­ler ken­di­le­ri­ni izole ede­rek, diğer bö­cek­le­re has­ta­lı­ğın bu­laş­ma­sı­nı en­gel­le­me­ye ça­lı­şı­yor­lar. Ka­rın­ca­lar da her­han­gi bir teh­li­ke­ye maruz kal­dık­tan hemen sonra ken­di­le­ri­ni izole et­tik­le­ri, sos­yal me­sa­fe­yi ko­ru­duk­la­rı ve oto-ba­kım de­di­ği­miz bakım sis­te­mi ge­liş­tir­di­ği göz­len­miş­tir. Sağ­lık­lı can­lı­lar da ken­di­le­ri­ni sağ­lık­sız­lar­dan ayı­rı­yor. Me­se­lâ; bal arı­la­rı hasta olan­la­rı zorla yu­va­dan at­tık­la­rı gö­rül­müş­tür.                Kay­nak: Bilim ve Tek­nik.