RİZE ÇAYINA ADANMIŞ BİR ÖMÜR VE ASIM ZİHNİOĞLU'NU AN(LA)MAK

 Çayın Rize'ye ge­li­şiy­le Ri­ze­li­nin ha­ya­tı­nı de­ğiş­ti­rir. Do­ğuş­tan gur­bet­çi olan halk, bir kur­tu­luş ümidi ola­rak sa­rı­lır çaya. Dağ, taş gi­zem­li yeşil yap­ra­ğın bü­yü­süy­le kap­la­nın­ca iklim de­ği­şir. Bu de­ği­şi­me kat­kı­sı olan­la­rı unut­mak olmaz. Çaya gönül veren omuz veren o güzel in­san­la­rı ha­tır­lat­mak bir ve­fa­dır, te­şek­kür­dür. Bu bağ­lam­da öm­rü­nü Rize ça­yı­na adan­mış olan Asım Zih­ni­oğ­lu'nun mü­ca­de­le­si­ni an­la­tan, Zih­ni­oğ­lu'nun kızı Gün­se­li İnal ta­ra­fın­dan ka­le­me alı­nan Bir İde­alist Rize'de Elmas Çağ Asım Zih­ni­oğ­lu ki­ta­bı­nı ya­yın­la­yan Rize Ti­ca­ret Bor­sa­sı Meh­met Er­do­ğan'a ve yö­ne­ti­mi­ne te­şek­kür edi­yo­rum..
BİR YEŞİLİN PEŞİNDE
Öm­rü­nün on altı yı­lı­nı Bir Ye­şi­lin Pe­şin­de ge­çi­ren çaya ada­yan Asim Zih­ni­oğ­lu'na bir Ri­ze­li ola­rak min­net, şük­ran du­yu­yo­rum. Rize ilini eko­no­mik öz­gür­lü­ğe ka­vuş­tu­ran, ül­ke­miz­de çay­cı­lı­ğın ge­liş­ti­ril­me­sin­de çok büyük emek­le­ri olan, 1983 yı­lın­da TUBİTAK Hiz­met Ödülü'ne layık gö­rü­nen, emek­le­ri­ni mü­ca­de­le­si­ni ge­lecek ku­şak­la­ra Bir Ye­şi­lin Pe­şin­de isim­li ki­tap­la ak­ta­ran bu de­ğer­li in­sa­nı her yudum çayda an­ma­mak müm­künmü?
TARI VA­PU­RU RİZE'NİN GE­LE­CEĞİNE YOL ALI­YOR­DU
15 Ağus­tos 1938 ta­ri­hin­de Tarı Va­pu­ru'nun Rize'ye doğru yol al­ma­sı­nı, 19 Mayıs 1919 ta­ri­hin­de Sam­sun'a varan Ban­dır­ma Va­pu­ru'nun yol­cu­lu­ğu­na ben­ze­ti­rim. Biri bir ül­ke­nin ta­ri­hi­nin de­ğiş­tir­miş olan Mus­ta­fa Kemal Ata­türk'ü, di­ğe­ri ise Rize ilini kıt­lık­tan kur­ta­ran eko­no­mik ta­ri­hi­ni de­ğiş­ti­ren Asım Zih­ni­oğ­lu'nu ta­şı­mak­ta idi. Bu yol­cu­lu­ğun so­nun­da Zih­ni­oğ­lu'nu zor bir mü­ca­de­le bek­li­yor­du. Kıt­lık­la mü­ca­de­le Ri­ze­li­le­re bu­la­şı­cı has­ta­lık­lar­da mu­sal­lat ol­muş­tu. Böyle bir or­tam­da çay ta­rı­mı nasıl baş­la­ya­cak ve Ri­ze­li­le­re bu ta­rı­ma nasıl ikna edi­le­cek­ti.
ÇAYLA DEĞİŞEN HAYAT
Asım Zih­ni­oğ­lu; 1939 yı­lı­nın bir son­ba­har gü­nün­de Ve­li­köy'de ku­rul­ma ça­lış­ma­sı­na gi­ri­şi­len çay bah­çe­le­ri­ni ve set­len­dir­me­yi ye­rin­de gö­re­rek in­ce­li­yor, bir hata varsa onu sa­hi­biy­le ko­nu­şa­rak dü­zelt­me­ye ça­lı­şı­yor­du. Orada on yaş­la­rın­da bir erkek ço­cuk­la kar­şı­laş­tı. Ya­lı­na­yak gezen ço­cu­ğa “Ya­lı­na­yak gezme, has­ta­lık ka­par­sın, aya­ğı­na bir pabuç giy” di­ye­rek uyar­ma­ya ça­lış­tı. Al­dı­ğı cevap: “Las­tik ayak­ka­bım yok” ol­muş­tu. Yıl­lar sonra o ço­cuk­la İstan­bul'da kar­şı­laş­mış­tı. O çocuk bü­yü­müş İstan­bul'da iş sa­hi­bi olmuş, ama geç­mi­şi­ni unut­ma­mış­tı. Kar­şı­sın­da Zih­ni­oğ­lu'nu gö­rün­ce boy­nu­ma sa­rı­lıp ku­cak­la­mış­tı. Çay ürünü artık bölge in­san­la­rı­nı ev­le­rin­de ve yer­le­rin­de bes­le­yecek ve ko­ru­ya­cak hale gel­miş­ti.
İLK ÇAY EKİMİ
Rize'de ilk çay ekimi ya­pı­lan yer­ler­den biri de Gün­doğ­du Na­hi­ye­si­dir. Bu­ra­da ilk ekim İstan­bul Bü­yük­şe­hir Be­le­di­ye­si Eski Baş­ka­nı Ay­te­kin Kotil'in ba­ba­sı Yusuf Ziya Kotil'in ara­zi­sin­de ya­pıl­mış­tır. Asım Zih­ni­oğ­lu'nun çay ta­rı­mı ile il­gi­li ilk gö­re­vi Gün­doğ­du Böl­ge­si Çay Ko­or­di­na­tör­lü­ğüy­dü. Yanı ço­cuk­lu­ğu­mun genç­li­ği­min geç­ti­ği top­rak­lar­da bir za­man­lar Asım Zih­ni­oğ­lu Rize ili­nin var oluş mü­ca­de­le­si için kol­la­rı sı­va­mış, öm­rü­nün on altı yı­lı­nı Rize ça­yı­na ada­ya­rak daha bize Yeşil Altın Çayı ar­ma­ğan et­miş­ler­dir. Şeh­ri­mi­zin kal­kın­ma­sın­da mi­mar­lık eden ve Cum­hu­ri­yet'e kanat geren isim­ler ara­sın­da yer alan Asım Zih­ni­oğ­lu'nu rah­met­le ve min­net­le anı­yo­rum.