İsmet KÖSOĞLU


TÜRKİYEDE ŞEKER ÜRETİMİ

Her geçen gün Tür­ki­ye’de ya­pı­lan özel­leş­tir­me­le­rin acısı daha çok his­se­di­li­yor, va­tan­da­şı­mız sı­kın­tı­lar ya­şı­yor.


Elekt­rik, Te­le­kom özel­le­şip ba­şı­mı­za bela olan uy­gu­la­ma­lar­dır. Bu özel­leş­me­ler­den mem­nun olan varsa ya­zı­mı geri alı­rım. Bu ku­rum­lar­dan ek­sik­lik ha­lin­de kimi kime şi­kâ­yet ede­cek­si­niz belli değil.
    Şeker üre­ti­min­de de aynı cur­cu­na­nın için­de­yiz.
    Özel­leş­me­nin mü­kâ­fa­tı sa­tı­lan ka­pa­nan fab­ri­ka­lar so­nu­cu şe­ke­rin fi­ya­tı ne­re­ye uçtu bi­li­yor mu­su­nuz? Bu­gün­de %37 zam bin­dir­di­ler.
    Tür­ki­ye’deki Şeker üre­ti­mi ko­nu­sun­da araş­tır­ma ya­par­ken önem­li de­tay­la­ra ulaş­tım.
    Cum­hu­ri­yet dö­ne­min­de üre­ti­me baş­la­nan şeker üre­ti­mi­miz 2000 yı­lı­na kadar devam etmiş.
    Yur­du­muz­da­ki ilk Şeker Fab­ri­ka­sı Nuri Şeker ön­cü­lü­ğün­de Uşak’ta ku­rul­mak is­ten­miş. Fab­ri­ka­nın ça­lış­ma­la­rı sü­rer­ken, 14 Ha­zi­ran 1925’te 500 bin lira ser­ma­ye ile ku­ru­lan İstan­bul ve Trak­ya Şeker Fab­ri­ka­la­rı T.A.Ş’yi, 26 Kasım 1926’da iş­let­me­ye açı­lan Al­pul­lu Şeker Fab­ri­ka­sı iz­le­di.
    İlk Türk şe­ke­ri bu fab­ri­ka­da üre­til­di ve 1933 yı­lı­na kadar ül­ke­nin şeker ih­ti­ya­cı bu iki fab­ri­ka­dan kar­şı­lan­dı.
    5 Mayıs 1933’te Es­ki­şe­hir, 19 Ekim 1934’te ise Tur­hal şeker fab­ri­ka­la­rı iş­let­me­ye açıl­dı.
    1953’ten sonra açı­lan Ada­pa­za­rı, Amas­ya, Konya, Kü­tah­ya, Bur­dur, Kay­se­ri, Ela­zığ, Er­zin­can, Er­zu­rum ve Ma­lat­ya’daki şeker fab­ri­ka­la­rı­nın ar­dın­dan 1956 yı­lı­na ge­lin­di­ğin­de fab­ri­ka sa­yı­sı 15’e ulaş­tı.
    1962’de An­ka­ra, 1963’te Kas­ta­mo­nu, 1977’de Afyon, 1982’de Muş ve Ilgın, 1983’te Bor, 1984’te Ağrı, 1985’te El­bis­tan, 1989’da Erciş, Ereğ­li ve Çar­şam­ba, 1991’de Çorum, 1993’te Kars, 1998’de Yoz­gat, 2001 yı­lın­da ise Kır­şe­hir şeker fab­ri­ka­la­rı hiz­me­te girdi.
2000 YI­LIN­DA ÖZEL­LEŞTİRME SÖZÜ VERİLDİ
    Ancak 2000 yı­lı­na ge­lin­di­ğin­de mil­yon­lar­ca üre­ti­ci­nin ge­çi­mi­ni sağ­la­yan şeker pan­ca­rı üze­rin­de kara bu­lut­lar do­laş­ma­ya baş­la­dı.
    Dünya Ban­ka­sı ile ya­pı­lan an­laş­ma­lar­da, Ana­do­lu’nun kal­kın­ma­sın­da hem eko­no­mik hem de sos­yal bir işlev gören şeker fab­ri­ka­la­rı­nın 2001 yı­lın­dan iti­ba­ren özel­leş­ti­ri­le­ce­ği ta­ah­hüt edil­di ve Özel­leş­tir­me Yük­sek Ku­ru­lu 20 Ara­lık 2000 ta­rih­li ka­ra­rın­da, bün­ye­sin­de on­lar­ca fab­ri­ka bu­lu­nan TŞFAŞ’nin özel­leş­tir­me kap­sa­mı­na alın­ma­sı­nı ka­rar­laş­tır­dı.
    Tür­ki­ye tarım ül­ke­si olma yo­lun­da hızla ge­ri­ye doğri gi­di­yor.
    Zi­ra­at, tarım, hay­van­cı­lık her şey ölmüş de ağ­la­ya­nı­mız yok.